.jpg)
Hogeschool Odisee maakt komaf met klassieke graduaats- en bachelorproef
Apart eindwerk maakt in alle opleidingen plaats voor eindproduct dat deel uitmaakt van stage of werkplekleren
Vanaf academiejaar 2026-2027 schrapt Odisee-hogeschool de opleidingsonderdelen bachelorproef en graduaatsproef. Uiterlijk tegen 2027-2028 stappen alle bachelor- en graduaatsopleidingen over op een praktijkgericht eindproduct. Daarmee gaat Odisee een stap verder dan andere instellingen: het eindwerk verdwijnt structureel als apart opleidingsonderdeel en als afzonderlijke evaluatie.
Het klassieke eindwerk maakt in alle opleidingen plaats voor een eindproduct dat vertrekt vanuit een concreet praktijkvraagstuk, gekoppeld aan de stage of werkplek van de student. Odisee wil zo het sluitstuk in alle opleidingen motiverender, relevanter en meer toekomstgericht maken.
“Het concept van een losstaand eindwerk heeft zijn tijd gehad”, zegt Ann Martin, directeur Onderwijs bij Odisee. “De opkomst van generatieve artificiële intelligentie zette deze evaluatievorm al langer onder druk. Bij een klassiek, geschreven eindwerk kun je grote delen door AI laten maken zonder veel eigen inbreng. Dat zorgt voor weinig meerwaarde. We hebben nood aan eindproducten die opnieuw authentiek zijn én relevant voor het werkveld.”
Geen aparte beoordeling meer
Waar andere opleidingen vaak al werken rond praktijkgerichte eindwerken onder de noemer ‘bachelorproef’, kiest Odisee ervoor om die logica consequent door te trekken: studenten werken aan een praktijkvraagstuk dat rechtstreeks voortkomt uit hun werkplek. Het eindproduct is volledig verweven in de stage of het werkplekleren, in plaats van een extra opdracht erbovenop. Denk aan een nieuw concept bedenken voor de speelplaats van een stageschool, een AI-agent ontwikkelen voor een retailbedrijf, een bouwplan maken voor een werf of drones inzetten in landbouw. Er is daarbij geen afzonderlijk beoordelingsmoment meer, de evaluatie gebeurt binnen de bestaande stage- of werkplekcontext.
"We willen af van eindwerken die in een kast verdwijnen. Wat studenten maken, moet er echt toe doen" - Ann Martin, directeur Onderwijs
“Zo tonen studenten hun competenties niet in een losstaand document, maar in een realistische werksituatie, als antwoord op echte noden uit het werkveld”, aldus Martin. “We willen af van eindwerken die na indiening in een kast verdwijnen. Wat studenten maken, moet er echt toe doen: voor het werkveld én voor hun eigen professionele groei.”
Minder studieduurvertraging
De hervorming komt er niet alleen om inhoudelijke redenen, maar ook op basis van analyse van de slaagcijfers. Van de studenten die aan het einde van hun opleiding niet slagen, is dat bij 75% mede door de bachelorproef. Ongeveer een derde van de studenten die niet slagen voor de proef, schrijft zich bovendien niet opnieuw in en verlaat de opleiding bijgevolg zonder diploma. Ook herkansingen bieden geen garantie: bij studenten die de proef moeten hernemen, behaalt slechts de helft uiteindelijk het diploma.
“Hoe langer een student de bachelorproef meesleept, hoe kleiner de slaagkans”, vertelt Martin. Door het eindwerk niet langer als aparte ‘horde’ te organiseren, maar te integreren in het leerproces, wil Odisee die structurele drempel wegnemen.
Praktijk centraal, motivatie omhoog
Opleidingen die de voorbije jaren al experimenteerden met praktijkvraagstukken als eindopdracht, zien duidelijke positieve effecten. “In de opleiding Voedings- en Dieetkunde bestaat de eindopdracht uit twee componenten: een patiëntencasus en een concrete vraag uit het werkveld”, zegt docent Tiffany Naets. “Bijvoorbeeld voedingsadvies uitwerken voor patiënten die obesitasmedicatie nemen. Studenten werken rond echte noden en eigen interesses, waardoor ze meer betrokken zijn. Tegelijk is hun werk onmiddellijk bruikbaar in de praktijk. Zo vormt hun eindwerk meteen hun professioneel visitekaartje.”
Zelfde lat, andere vorm
Hoewel het opleidingsonderdeel verdwijnt, blijven de verwachtingen ongewijzigd. Studenten moeten nog steeds aantonen dat ze zelfstandig een complex vraagstuk kunnen analyseren, onderbouwen en oplossen. Onderzoeksvaardigheden, kritisch denken, rapporteren en zelfsturing blijven essentieel.
“We verlagen de lat niet”, benadrukt Martin. “We verankeren ze in de context waarin studenten straks ook zullen werken, in plaats van ze apart te toetsen in een klassiek eindwerk.” Ook voor externe stakeholders blijft de waarde van het diploma onveranderd. Alle opleidingen voldoen aan dezelfde eindcompetenties en kwaliteitsverwachtingen.
“De klassieke bachelorproef leverde jarenlang waardevol werk op, maar tijden veranderen”, besluit Martin. “Wat wij doen, is niet alleen inhoudelijk vernieuwen, maar ook de structuur errond herdenken. Zo sluiten we beter aan bij de realiteit van zowel onderwijs als werkveld.”
Niet voor publicatie
Voor verdere vragen en interviews kun je contact opnemen met persverantwoordelijke Hanne Van Daele. Zij brengt je graag in contact met de betrokken Odisee-medewerkers.
- Ann Martin, directeur Onderwijs Odisee-hogeschool
Hanne Van Daele
