Jongeren zijn minimaal jaar op voorhand al bezig met studiekeuze hoger onderwijs

Uit een bevraging bij bijna 1.500 hogeschoolstudenten van hogeschool Odisee blijkt dat de meerderheid van hen (zo’n 57%) minimaal een jaar op voorhand al bezig is met de studiekeuze voor het volgende jaar. 1 op de 5 geeft zelfs aan dat de studiekeuze al lang vóór het zesde jaar middelbaar onderwijs vastlag; nog eens 14% informeert zich al in het vijfde jaar. In het studiekeuzeproces blijken de ouders belangrijk: leerlingen nemen hen mee naar infomomenten en vertrouwen vooral wat hun moeder hen adviseert.

Het is herfstvakantie en dus kunnen leerlingen uit het middelbaar onderwijs genieten van een weekje nietsdoen. Maar dat blijkt niet op te gaan voor heel wat leerlingen: de zesdejaars – en ook vijfdejaars – zijn al druk bezig met hun studiekeuze voor het hoger onderwijs. Uit een bevraging bij een ruime groep studenten van de Odisee hogeschool (1.486 respondenten) blijkt dat zij al lang op voorhand aan hun studiekeuze voor het hoger onderwijs begonnen: 24% was er in september-oktober-november van het laatste jaar middelbaar mee bezig, 14% ging al in het vijfde middelbaar op onderzoek uit en nog eens 20% zegt het al heel lang te weten, vóór het laatste jaar.

Vijfdejaars op infodagen

De resultaten verbazen Leen Smisdom, studiekeuzeadviseur bij Odisee, niet: “We zien inderdaad alsmaar meer vijfdejaars op onze jaarlijkse infodagen. Het laatste jaar merk ik bovendien dat vijfdejaars al een persoonlijk studiekeuzegesprek aanvragen. Geen slecht idee trouwens – en het mag zelfs nog vroeger. Eigenlijk is het vierde jaar ideaal, omdat leerlingen dan nog een keuze kunnen maken over wat ze in de derde graad gaan volgen." Paradoxaal genoeg hakt een belangrijke groep respondenten de knoop wel pas door kort voor de start van het academiejaar in het hoger onderwijs: 69 % van de ondervraagden beslist pas definitief rond de ‘laatste’ zomervakantie. 

Moeders zijn grote influencers

De enquête die de dienst Communicatie van de hogeschool opzette, toont ook aan dat de ouders belangrijke ‘influencers’ zijn als het gaat om studiekeuze. Bijna 1 op de 3 studenten geeft aan tijdens het studiekeuzeproces wekelijks met zijn of haar ouders erover gesproken te hebben. 58% van de ondervraagden neemt de ouders mee naar de infomomenten van de hogeschool en 43% geeft aan dat vader en/of moeder een doorslaggevende rol gespeeld heeft in de keuze van de studierichting. Opmerkelijk: wanneer expliciet gevraagd wordt naar wie het meeste vertrouwen geniet tussen beide ouders, schuift bijna drie vierde van de respondenten resoluut hun moeder naar voren.

Pushen richting statusopleidingen

Leen Smisdom: “Moeders bellen ons zelfs al om een afspraak te maken voor hun zoon of dochter, terwijl die zelf nog niet op de hoogte is. En we merken de invloed goed als we doorvragen bij jongeren over hun studiekeuze: het advies van vader of moeder heeft hen vaak al gestuurd. Soms gaat het nog verder, bijvoorbeeld wat betreft statusopleidingen –studierichtingen die mikken op een zekere werkgelegenheid of een hoger loon. Ouders durven weleens te pushen in die richting, genre 'je mag doen wat je graag doet, maar toch best iets in die of die richting'. Daaruit blijkt af en toe dat men via zoon of dochter een bepaalde droom wil verwezenlijken – wat natuurlijk niet de bedoeling kan zijn. Maar los daarvan: ouders zijn gewoon belangrijke coaches tijdens het hele studiekeuzeproces, en het is prima dat ze die rol ook opnemen."

De enquête die die dienst Communicatie afnam, was een online enquête die vorige week naar alle Odisee-studenten werd gestuurd en maandagavond werd afgesloten. Er namen in totaal 1.486 studenten aan deel.