Landegemse rode kool krijgt tweede leven onder de microscoop: Odisee-onderzoeker ontwikkelt duurzame kleurstof voor medische labo's
Restproduct uit de landbouw krijgt een onverwachte toepassing in de gezondheidszorg
Wat hebben een rodekoolveld in Landegem en een ziekenhuislabo met elkaar te maken? Meer dan je zou denken. Onderzoeker en docent Niko Thoen van Odisee Technologiecampus Gent ontwikkelde de voorbije drie jaar EcoStain, een circulaire kleurstof op basis van afval van rode kool. De natuurlijke kleurstof kan op termijn een duurzamer alternatief worden voor klassieke kleurstoffen die in medische labo's worden gebruikt om menselijk weefsel onder de microscoop te bestuderen. De resultaten van het onderzoek worden op vrijdag 25 september voorgesteld op bioboerderij ’t Schaaphof in Landegem.
Waarom een onderzoeker bij rode kool uitkwam
Wie ooit een biopsie liet nemen, kreeg er ongewild mee te maken: om weefsel onder de microscoop te bestuderen, wordt het eerst gekleurd. Daarvoor wordt wereldwijd onder meer hematoxyline gebruikt, een kleurstof die al sinds de 19de eeuw wordt gewonnen uit hout van een specifieke boomsoort uit Centraal-Amerika. Die afhankelijkheid van één natuurlijke grondstof maakt de bevoorrading kwetsbaar en zorgde reeds voor tekorten.
Odisee-onderzoeker Niko Thoen vroeg zich af of het anders kon. Zijn zoektocht bracht hem bij een verrassend alledaags gewas: rode kool. Rode kool bevat namelijk anthocyanen, dat zijn natuurlijke pigmenten die onder andere zorgen voor de kleur van blauwe bessen en rode druiven.
"Wie ooit rode kool heeft klaargemaakt, weet dat de intense kleur best hardnekkig kan zijn. Bovendien gaat er tussen het oogsten en het consumeren van rode kool heel wat waardevol “afval” verloren, wat een perfecte grondstof vormt voor een circulair project", aldus Niko Thoen.
Veldafval wordt labomateriaal
Voor het maken van EcoStain gebruikt Thoen enkel de buitenste bladeren van rodekoolplanten die niet voor consumptie bestemd zijn. Die reststroom wordt aangeleverd door bioboerderij ’t Schaaphof in Landegem. Wat anders als landbouwafval zou eindigen, krijgt zo een nieuwe en duurzame bestemming.
"Vóór EcoStain bleef het rodekoolafval gewoon achter op het veld, waar het louter als compost diende", zegt Niko. "Maar sinds de samenwerking wordt deze reststroom optimaal benut. In het labo van onze campus in Gent wordt het natuurlijke pigment uit de bladeren geëxtraheerd en verwerkt tot een kleurstof. Vervolgens wordt EcoStain getest op echt menselijk weefsel, in samenwerking met AZ Sint-Lucas Gent."
Veelbelovende resultaten
De eerste onderzoeksresultaten zijn veelbelovend. Bij nier- en darmweefsel toont de EcoStain-kleuring de weefselstructuur bijna even goed als de klassieke kleurstof. Bij dichter opeengepakt weefsel, zoals amandelen en appendix, is de kleuring momenteel nog onvoldoende scherp. De eerste resultaten zijn hoopvol en met deze kennis kan er stap voor stap naar een volwaardige vervanger toegewerkt worden.
Van boerderij tot ziekenhuislabo
Zo ontstaat een korte, lokale keten: rodekoolbladeren die op een bioboerderij in Landegem niet meer voor consumptie dienen, worden grondstof voor onderzoek op de Odisee-campus in Gent. Daar wordt de kleurstof ontwikkeld en getest op menselijk weefsel, in samenwerking met AZ Sint-Lucas Gent.
Het driejarige onderzoek loopt van 2023 tot 2026 en wordt gefinancierd via een PWO-project en een subsidie voor circulaire ketenprojecten van de Provincie Oost-Vlaanderen.
De onderzoeksresultaten worden op vrijdag 25 september voorgesteld op bioboerderij ’t Schaaphof in Landegem.
Praktisch
- Wat: Voorstelling onderzoeksresultaten EcoStain + workshops
- Wanneer: Vrijdag 25 september 2026 vanaf 15 uur.
- Waar: Bioboerderij ’t Schaaphof, Grote Heirenthoek 24, Landegem
- Fotomogelijkheid: Onderzoeker Niko Thoen is aanwezig voor interviews en foto's
Niet voor publicatie
Voor verdere vragen en interviews kun je contact opnemen met persmedewerker Ewoud Boone. Hij brengt je graag in contact met de betrokken Odisee-medewerkers.
Ewoud Boone
