Brusselse 65-plussers op wandel met Odisee-onderzoekers.
Brusselse 65-plussers op wandel met Odisee-onderzoekers.

Van e-steps tot ticketautomaten: Brusselse senioren brengen mobiliteitsdrempels in kaart

Ouderenweek | 65-plussers gidsen Odisee-onderzoekers door hun buurt en tonen waar mobiliteit voor hen vastloopt

Van e-steps op het voetpad tot ticketautomaten in stations: Brusselse senioren botsen op heel uiteenlopende mobiliteitsdrempels. Dat blijkt uit onderzoek van het onderzoekscentrum CenSE van Odisee-hogeschool, dat binnen het Europese SMART-AGE-project samen met meer dan 300 ouderen hun dagelijkse mobiliteitsuitdagingen in kaart bracht.

Voor het onderzoek werden meer dan 300 Brusselse 65-plussers bevraagd over hun dagelijkse verplaatsingen via enquêtes, focusgroepen én toegankelijkheidswandelingen in Watermaal-Bosvoorde en Jette. Tijdens die wandelingen gidsten deelnemers onderzoekers door hun eigen buurt en wezen zij onderweg op zowel knelpunten als goede voorbeelden in de publieke ruimte.

Drempels tussen voordeur en halte

Een opvallende vaststelling: 44 procent van de bevraagde ouderen geeft aan al eens een activiteit te hebben gemist door een onvoldoende of onaangepast aanbod van openbaar vervoer. 's Avonds mijden ze metrostations ook liever, omdat ze zich er niet altijd veilig voelen. Volgens onderzoeker Karen Brabant moet mobiliteit alleszins ruimer bekeken worden dan enkel het openbaar vervoer: "Wanneer we over toegankelijke mobiliteit spreken, denken we vaak aan bus, tram of metro, maar een verplaatsing begint uiteraard al aan de voordeur."

Beschadigde voetpaden, obstakels zoals e-steps op wandelroutes, steile hellingen en moeilijk bereikbare haltes behoren tot de meest genoemde knelpunten. Meer dan een derde van de bevraagde ouderen vindt hun buurt onvoldoende toegankelijk voor mensen die gebruikmaken van een rollator of rolstoel. Ook het gebrek aan openbare toiletten en rustpunten zoals bankjes kwam regelmatig terug.

Onzichtbare struikelblokken

De focusgroepen en wandelingen brachten ook minder zichtbare drempels aan het licht. Zo geven verschillende deelnemers aan dat ticketautomaten in stations vaak moeilijk te gebruiken zijn. Sommigen laten daarom een vriend of familielid hun vervoersbewijs aankopen. Ook onvoorziene omstandigheden, zoals een afgelaste bus of wegenwerken, vormen een uitdaging. "Om on-the-spot een alternatieve route op te zoeken, moet je digitaal vaardig zijn. Dat is voor ouderen niet altijd vanzelfsprekend. Bovendien kan een gewijzigd traject leiden tot een extra wandelafstand", licht Brabant toe.

"We gaan er vaak van uit dat roltrappen vooral een probleem vormen als ze defect zijn, maar ook de snelheid ervan zorgt bij ouderen voor een gevoel van onzekerheid of onveiligheid bij het op- of afstappen. Hetzelfde geldt bij het opstappen op een bus. Vaak heerst de angst om te vallen, wanneer de chauffeur vertrekt voordat de persoon kon gaan zitten." Meerdere senioren wezen wel op de grote solidariteit van medereizigers op bus, tram en metro, die geregeld spontaan hun zitplaats afstaan.

Ook positief: de communicatie van openbaarvervoermaatschappijen wordt over het algemeen als duidelijk ervaren. Vooral realtime-informatie op schermen wordt gewaardeerd. Audio-aankondigingen in stations en voertuigen blijken daarentegen niet altijd even verstaanbaar.

Wat werkt vandaag al?

De deelnemers benoemden ook verschillende oplossingen die vandaag al goed werken. In Jette kunnen ouderen aan bepaalde verkeerslichten gebruikmaken van zogenaamde solidariteitsstoelen: inklapbare zitjes die rust bieden tijdens het wachten aan een oversteekplaats. Ook recente investeringen in betere verlichting langs voetpaden werden positief onthaald. Via de Brusselse buurthuizen bestaat er dan weer een pendeldienst die minder mobiele personen naar de supermarkt brengt en ze met hun boodschappen weer thuis afzet.

"De veelheid aan initiatieven heeft ons positief verrast", aldus Brabant. "Tegelijk merkten we dat velen deze initiatieven niet kennen omdat ze verspreid zijn over verschillende organisaties en kanalen. Ook daar is dus nog ruimte voor verbetering, maar er worden al mooie stappen gezet."

Aanbevelingen voor een leeftijdsvriendelijkere stad

De verzamelde inzichten worden verwerkt in beleidsaanbevelingen binnen het Europese SMART-AGE-project. De onderzoekers pleiten onder meer voor veilige en comfortabele voetpaden, voldoende rustpunten en openbare toiletten, een toegankelijke publieke ruimte en een betere bekendmaking van bestaande mobiliteitsinitiatieven. "Met relatief eenvoudige ingrepen kunnen we ervoor zorgen dat meer ouderen zich zelfstandig, veilig en met vertrouwen kunnen blijven verplaatsen", besluit Brabant.

Over SMART-AGE
​

​SMART-AGE staat voor Sustainable Mobility and Accessibility for Resilient Transport in Ageing Urban Environments en is een Europees onderzoeksproject, gefinancierd door de Europese Commissie en Innoviris Brussel, met partners uit België, Italië en Polen. Het project onderzoekt hoe stedelijke mobiliteit beter kan inspelen op de noden van een groeiende groep 65-plussers. De resultaten moeten bijdragen aan toegankelijkere, inclusievere en duurzamere mobiliteitssystemen in Europese steden.

Fotomateriaal


Perscontact

Voor vragen en interviews kun je contact opnemen met persverantwoordelijke Hanne Van Daele. Zij brengt je graag in contact met de betrokken Odisee-medewerkers.

  • Karen Brabant - onderzoeker CenSE
Hanne Van Daele

Hanne Van Daele

Algemeen persverantwoordelijke - Persmedewerker Brussel, Dilbeek en Schaarbeek (ad interim)

 

Delen

Meest recente verhalen

Drie hogescholen zwaaien samen eerste 32 HRM-bachelors uit

Drie hogescholen zwaaien samen eerste 32 HRM-bachelors uit

Drie jaar nadat HOGENT, hogeschool Odisee en Arteveldehogeschool de handen in elkaar sloegen voor een gezamenlijke bacheloropleiding Human Resources Management (HRM), studeert de eerste lichting af. Tijdens een feestelijke proclamatie op Odisee Campus Aalst ontvingen 32 studenten hun diploma. Daarmee bereikt een bijzondere samenwerking tussen drie hogescholen een eerste mijlpaal.

pers.odisee.be

Studenten uit 61 verschillende landen behalen diploma in Brussel

Studenten uit 61 verschillende landen behalen diploma in Brussel

1300 Odisee-studenten van campussen Brussel, Dilbeek en Schaarbeek studeren af

pers.odisee.be

Eén op drie koppels in België is bicultureel

Eén op drie koppels in België is bicultureel

Gezinsbeleid en hulpverlening onvoldoende afgestemd op superdiverse relaties

pers.odisee.be

Persberichten in je mailbox

Door op "Inschrijven" te klikken, bevestig ik dat ik het Privacybeleid gelezen heb en ermee akkoord ga.

Over Odisee-hogeschool

Odisee is dé co-hogeschool - waarbij 'co' staat voor samen. We willen dat studenten, docenten, onderzoekers, bedrijven en de maatschappij sámen werken aan ons onderwijsproject. We bundelen onze krachten om de complexe uitdagingen van vandaag aan te pakken – in de hogeschool én op de werkvloer bij onze partners. Odisee biedt 26 bacheloropleidingen, 12 graduaatsopleidingen en diverse vervolgopleidingen aan. We tellen meer dan 13.000 studenten en 1.300 personeelsleden, en denken en doen zoveel mogelijk in co. Odisee heeft campussen in Aalst, Brussel, Dilbeek, Gent, Schaarbeek en Sint-Niklaas.

Neem contact op met

Warmoesberg 26 1000 Brussel

communicatie@odisee.be

www.odisee.be