Ouders van premature baby’s botsen op versnipperde informatie
Vlaamse, Waalse en Franse partners ontwikkelen samen visuele ondersteuning voor gezinnen na vroeggeboorte
Jaarlijks wordt ongeveer 7 tot 8 procent van de kinderen in de grensregio Vlaanderen-Wallonië-Frankrijk te vroeg geboren, vóór 37 weken zwangerschap. Voor hun ouders breekt vaak onverwacht een intense periode aan. Ze krijgen in korte tijd veel medische en praktische informatie te verwerken. Zeker bij de overgang van het ziekenhuis naar huis is duidelijke informatie cruciaal.
“Op zo’n moment krijgen ouders enorm veel op zich af”, zegt projectleider Florence D'Haenens (Odisee). “Informatie moet daarom niet alleen betrouwbaar zijn. Ouders moeten ze ook kunnen vinden, begrijpen en gebruiken wanneer ze die nodig hebben.” Dat geldt des te meer in een grensregio, waar gezinnen soms te maken krijgen met verschillende zorgsystemen, organisaties en informatiebronnen.
Op de Wereld Prematuriteitsdag van 15 november lanceren hogeschool Odisee, SOS Préma et bébés hospitalisés en HUmani – CHU Charleroi-Chimay daarom PREMACONNECT. In dit grensoverschrijdende Interreg-project werken ouders, zorgverleners en organisaties uit Vlaanderen, Wallonië en Frankrijk samen aan betere ondersteuning voor gezinnen die geconfronteerd worden met prematuriteit. Samen onderzoeken ze welke informatie gezinnen nodig hebben en hoe die duidelijker en toegankelijker kan worden aangeboden. Tegen 2028 ontwikkelen de partners een visuele tool die ouders wegwijs maakt in informatie en ondersteuning rond prematuriteit. Tegelijk versterkt het project de samenwerking tussen de mensen en organisaties die deze gezinnen begeleiden, over de grenzen heen.
De zorg stopt niet aan de ziekenhuisdeur
Naar huis gaan is een belangrijke mijlpaal. Maar voor ouders van een premature baby stopt de zorg daar niet. Net op dat moment hebben ouders nood aan duidelijke en betrouwbare informatie over de zorg voor hun baby en over de ondersteuning waarop ze een beroep kunnen doen.
“Wanneer je baby eindelijk naar huis mag, ben je ontzettend blij. Maar tegelijk valt de 24uurs ondersteuning van zorgverleners in het ziekenhuis weg. Je staat er thuis als ouder thuis alleen voor, terwijl je nog met zoveel vragen en onzekerheden zit. Het zou enorm helpen als je weet waar je terechtkunt voor ondersteuning op maat.” ouder Kirsten, Vlaamse Vereniging voor Ouders van Couveusekinderen (VVOC).
Die informatie is niet voor iedereen even makkelijk te vinden, te begrijpen en toe te passen. Beperkte gezondheidsgeletterdheid en taal- of cultuurverschillen kunnen bijkomende drempels vormen.
Informatie die ouders wél bereikt
PREMACONNECT wil informatie over prematuriteit toegankelijker maken voor ouders. De partners werken toe naar een visuele tool in twee talen die helpt om betrouwbare informatie makkelijker te vinden, te begrijpen en toe te passen. De focus ligt vooral op de overgang van de neonatale afdeling naar huis en op het vinden van passende ondersteuning.
"Ouders hebben nood aan begeleiding tijdens en na de opname op neonatologie. Als oudervereniging bieden wij daarom 'Prematel' aan, een hulplijn in verschillende talen. De ontwikkeling van een visuele ondersteuning vormt hierbij een mooie aanvulling om informatie toegankelijk te maken voor ouders", ouder Michel, Noah's Ark Belgium.
Daarbij gaat veel aandacht naar begrijpelijke taal en visuele communicatie. De ondersteuning moet ook bruikbaar zijn voor ouders voor wie medische informatie moeilijk te begrijpen is of voor wie taal- en cultuurverschillen een extra drempel vormen. Daarom worden niet alleen de inhoud, maar ook het taalgebruik, de illustraties, de duidelijkheid en het gebruiksgemak getest.
Hoe de tool er precies uitziet, ligt nog niet vast. Dat bepalen ouders en zorgverleners mee. De tool kan bijvoorbeeld de vorm aannemen van een visuele gids, digitale ondersteuning of een interactief hulpmiddel dat ouders stap voor stap doorheen belangrijke informatie begeleidt.
Ouders ontwerpen zelf mee
Ouders krijgen daarbij niet pas op het einde inspraak. Ze werken van bij de start mee aan de ontwikkeling. Tijdens workshops brengen ouders en zorgverleners de belangrijkste noden en knelpunten in kaart. Welke vragen leven er? Welke informatie ontbreekt? Waar zitten vandaag nog drempels? En welke bestaande hulpmiddelen werken goed?
Met die inzichten gaan ze vervolgens aan de slag in designsprints in Vlaanderen, Wallonië en Frankrijk. Per regio werken acht tot tien ouders en zorgprofessionals ideeën uit voor de inhoud en vorm. Een grafisch vormgever vertaalt die naar een prototype. Dat wordt opnieuw getest door ouders en zorgverleners. Hun feedback helpt de definitieve versie vorm te geven.
Van Te Vroeg naar PREMACONNECT
Odisee bouwt daarbij voort op de expertise die al werd opgebouwd via Te Vroeg. Dat digitale platform bundelt betrouwbare informatie over vroeggeboorte en wijst ouders van premature en ex-premature kinderen de weg naar passende zorg en ondersteuning. Ook ervaringen en getuigenissen van lotgenoten krijgen er een plaats.
Met PREMACONNECT wordt die expertise verbonden met kennis en ervaring uit Wallonië en Frankrijk. Daardoor ontstaat voor het eerst een gezamenlijk leertraject waarin ouders, zorgverleners, ziekenhuizen en patiëntenorganisaties uit de drie regio's expertise uitwisselen rond prematuriteit. PREMACONNECT wil namelijk niet enkel een hulpmiddel ontwikkelen voor ouders, maar ook duurzame, grensoverschrijdende samenwerking stimuleren tussen alle betrokken organisaties.
“Voor ouders stopt een zorgtraject niet noodzakelijk aan de grens", aldus D'Haenens. "Een transfer kan betekenen dat een gezin plots terechtkomt in een ander zorgsysteem, met andere termen, werkwijzen en vormen van ondersteuning. Net daarom is het waardevol dat ook zorgprofessionals en organisaties over de grenzen heen ervaringen delen en van elkaar leren.”
Daarbij hebben de drie partners elk een duidelijke rol. Odisee leidt het project en begeleidt onder meer de nodendetectie, ontwikkeling en evaluatie. SOS Préma et bébés hospitalisés brengt de ervaringen van Franse gezinnen in en betrekt ouders en zorgprofessionals in Frankrijk. HUmani – CHU Charleroi-Chimay brengt expertise vanuit de ziekenhuispraktijk in.
PREMACONNECT is een microproject binnen het programma Interreg France-Wallonie-Vlaanderen. Het loopt van november 2026 tot april 2028 en krijgt Europese steun via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling.
.png)
Magali Van Daele




.jpg)