Taalniveau daalt, druk op scholen stijgt: Odisee-hogeschool lanceert Expertisecentrum Taal- en Onderwijspraktijk
Praktijkgericht onderzoek helpt scholen taalonderwijs versterken en gelijke kansen vergroten
Dalende leesprestaties, strengere minimumdoelen en steeds meer diverse klascontexten zorgen voor grote uitdagingen in het Vlaamse onderwijs. Daarom bundelt Odisee-hogeschool tien jaar aan praktijkgerichte expertise in het vernieuwde Expertisecentrum Taal- en Onderwijspraktijk (TOP). Met onderzoek, vormingen en concrete tools wil het expertisecentrum scholen ondersteunen bij sterk en haalbaar taalonderwijs in de klaspraktijk.
Internationaal onderzoek toont al langer aan dat de taal- en leesvaardigheid van leerlingen onder druk staat. Volgens recente cijfers uit het IELS-onderzoek heeft één op tien Vlaamse kleuters moeite om eenvoudige woorden of zinnen te begrijpen. Wanneer de taal complexer wordt, begrijpt slechts 30 procent alles.
“Schoolteams staan dus voor een grote uitdaging”, stelt Jona Hebbrecht, coördinator van het Expertisecentrum Taal- en Onderwijspraktijk (TOP). “De taalkloof begint al op jonge leeftijd en hangt sterk samen met de achtergrond van kinderen. Voor leerkrachten en schoolteams is dat niets nieuws. Zij zetten zich elke dag in om die kloof te verkleinen, omdat ze weten dat taal cruciaal is voor het leren van leerlingen. Tegelijk botsen ze op vragen over haalbaarheid en aanpak. Uit onze ervaring blijkt alvast dat de vraag van leerkrachten naar professionalisering over taalonderwijs hoog blijft.”
Meer nodig dan taalexperts
Taalvaardigheid van leerlingen staat dan ook erg hoog op de beleidsagenda van de Vlaamse regering. Met ‘Ieder Kind Taalheld’ stelt ze niet alleen nieuwe minimumdoelen voorop met een centrale positie voor taal; scholen krijgen ook extra middelen om een taalexpert aan te stellen. Om deze rol te kunnen opnemen, kunnen leerkrachten en ander onderwijspersoneel een vormingsreeks tot taalexpert volgen. Ook andere acties, zoals taalheldklassen en versterkte zomerscholen, richten zich op het wegwerken van de taalachterstand.
“Zeer waardevolle en nodige initiatieven”, aldus Hebbrecht. “Maar de uitdagingen waar wij in het Vlaamse onderwijs voor staan, zullen niet enkel door taalexperten opgelost kunnen worden. Het hele schoolteam, onder begeleiding van de taalexperten, heeft nood aan gerichte ondersteuning en vorming die vertrekt vanuit de realiteit van de specifieke klas- en schoolcontext. Dat is wat wij willen bieden.”
Van onderzoek naar klaspraktijk
Het expertisecentrum TOP groeit voort uit onderzoekscentrum De Taalbouwers van Odisee-hogeschool, dat al tien jaar praktijkgericht onderzoek voert naar taal in onderwijs en onderwijs in taal. Het expertisecentrum verzamelt nu alle opgebouwde expertise in een bredere werking rond lezen en schrijven, mondelinge taalvaardigheid, taalevaluatie en taal- en leesbeleid. De focus ligt op onderzoek en nascholing, met directe impact in scholen en met bijzondere aandacht voor gelijke kansen, krachtige leeromgevingen en duurzame professionalisering.
“Wat we ontwikkelen vanuit praktijkgericht onderzoek moet onmiddellijk bruikbaar zijn voor leerkrachten en schoolteams", licht mede-coördinator Helena Taelman toe. "Concreet betekent dit dat we ook samen mét hen materiaal ontwikkelen. Instrumenten en methodieken die aansluiten en inspelen op hun specifieke context en ambities. We werken met een geëngageerd en complementair team van lerarenopleiders, onderzoekers en vormers. Vanuit hun gedeelde passie voor taal en onderwijs bieden zij onderwijsprofessionals inspiratie, houvast en ondersteuning om zich duurzaam te professionaliseren in deze uitdagende tijden. Dat doen we uiteraard niet alleen, we werken heel nauw samen met scholen en partners zoals andere onderzoeksinstellingen. Want bouwen aan sterk, inclusief en taalrijk onderwijs waarin zowel leerlingen als leerkrachten kunnen groeien, dat doen we samen.”
Eerste studiedag
Op vrijdag 22 mei organiseert het expertisecentrum de studievoormiddag ‘Bouwen aan gelijke taalkansen in het basisonderwijs’. Op het programma staan een keynote en een panelgesprek over het recente IELS-onderzoek en vijf interactieve workshops voor onderwijsprofessionals. Tijdens de studiedag wordt het vernieuwde expertisecentrum officieel boven de doopvont gehouden en ook Vlaams minister van Brussel en Media Cieltje Van Achter komt langs. Deelnemen is gratis, meer info op taalenonderwijspraktijk.odisee.be.
Praktisch
- Studiedag 'Bouwen aan gelijke taalkansen in het basisonderwijs'
- Vrijdag 22 mei, 9-14 uur
- Hermesgebouw, Campus Brussel Odisee en KU Leuven (of online)
- Deelname: gratis
Media
Niet voor publicatie
Voor verdere vragen en interviews kun je contact opnemen met persverantwoordelijke Hanne Van Daele. Zij brengt je graag in contact met de betrokken Odisee-medewerkers.
- Jona Hebbrecht – coördinator Expertisecentrum Taal- en Onderwijspraktijk (TOP)
- Helena Taelman – coördinator Expertisecentrum Taal- en Onderwijspraktijk (TOP)
Hanne Van Daele
